TÜBİAD Genel Başkanı www.tubiad.org

Yunus Emre Vakfı Mütevelli Heyet Üyesi 

http://www.yunusemrevakfi.com.tr/turkiye/index.php?lang=tr&page=67&anIIcat_2=0&anIIitm_2=5

http://twitter.com/#!/ahmetatan

http://www.facebook.com/#!/ahmet.atan

                                                          İNSANLARA SAYGI...

Türkiye - Romanya Hattında yolculuk sona ermiş, Bükreş’e varmıştık. Ancak, hava karardığı için çevreyi yeterince “gözlem ve analiz” fırsatını bulamıyorduk. Yaklaşık üç saat sürecek bir sefer için otobüs Köstence’ye doğru hareket etti. Romen rehber bayan, görevi gereği Romanya hakkında genel bilgi vermek adına konuşmaya başlamıştı. Otobüs yolda ilerledikçe bu konuşmaları dinlemek konusunda ara ara dikkatimizin dağıldığını fark ediyordum.  Dobruca’ya yaklaştığımız söylendiğinde, Romanya’da yaşayan bir kardeşimiz, mikrofonu alarak, davudi sesi ile duygu ve düşüncelerini bizlerle paylaştı. Köstence’de yaşayan soydaşlarımızın genel durumunu anlatıyordu. Osmanlı döneminden bu yana Romanya coğrafyasında yaşayan Türklerin, diyalog konusunda çevreleriyle uyum içinde olduklarından bahsetti. Ancak Kültürel kimlik konusunda zaman zaman destek ihtiyacı içerisinde olduklarını da vurguladı. “Yunus Emre Türk Kültür Merkezi” nin Bükreş ve Köstence’de açılışının, bir rüyanın gerçekleşmesi olarak nitelendirdi. Köstence’ye vardığımızda vakit epeyce ilerlemişti. Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanımız Sayın Ertuğrul Günay, zarif ifade ile; bir an önce uyumamızı ertesi gün erkenden uyanmamız gerektiğini söyledi. O’nun bu davranışını, Türkiye’den giden kafile başkanının sorumluluk anlayışı içinde şefkat yüklü bir uyarısı olarak değerlendirmiştim. Türk devlet geleneğinin, Bakanın öncülük ekseninde davranış ve söze yansımasıydı. Bakan bey, eşi ile beraber bu uyarıyı önce kendilerine uygulayarak odalarına çekilmişlerdi. Biz sohbete devam ediyorduk. Türkiye’nin Bükreş Büyükelçisi sayın Ömür Şölendil ile Köstence Başkonsolosu Füsun Aramaz hanımefendi, evsahipleri olarak sohbetimize iştirak etti. Gece 12 olmadan heyet üyeleri de yavaş yavaş odalarına çekilmeye başladı. Ertesi gün sabah erken saatte uyanmış, otobüste yerlerimizi almıştık. Köstence şehrini dışından itibaren incelemeye başladık. Osmanlı İmparatorluğunun 14.yüzyıldan itibaren başlayan etkisi, Romanya’nın kalbi konumundaki Karadeniz’e açılan bu liman kentinde halen devam ediyordu. Romanya'daki Türk köylerinde şehrin anılış şekli Constanta değil, hâlâ Köstence'dir. Ben de çocukluğumdan beri doğrusu nerede olduğunu bilmeden, “Köstence” adını sevmiştim. İşte o şehrin caddelerine yürümek çok duygulu anlar yaşatıyordu. Köstence şehir merkezinde ilerlerken, kendine has üslubu ile Osmanlı Hünkâr Camii göründü. Bir kalem edasıyla, senet gibi gökyüzüne sanki imza atıyordu. Farklı bir kültürel ortamda, Hünkar Camii’in görüntüsü, tanıdık bir mimari yapı olarak bizi mutlu etti. Sanki metropolde kaybolmuş bir çocuğun aniden annesi ile karşılaştığında duyduğu sevinci yaşamıştık. Adım adım Hünkâr Camii’ne yürürken, sevinç ve heyecanımız da ona göre artıyordu.  Osmanlının yaşayan efsanesi, vakur bir biçimde karşımızda duruyordu. Camii avlusunun içinde binbir karmaşık duygularla etrafımızı inceliyorduk. Osmanlı Tuğrası, Hünkar Camii giriş kapısında, istilam edilmeyi bekleyen “Hacer-ül Esved” gibi duruyordu… Camiden içeri girdiğimde; Heyet üyeleri ve Köstence’li kardeşlerimiz mihrap önünde toplanmışlardı. Köstence Müftüsü, Hünkar Camii’in imamı ve Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay, Yunus Emre Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Ali Fuat Bilkan ve etrafında halka oluşturmuş, pür dikkat dinliyorlardı.  Yerel basın mensupları telaşla en iyi görüntü ve haberi yakalamak için birbirleri ile yarışıyorlardı. Bu güzel görüntüyü kaçırmamak için, yaşlı ve sakatların oturarak kıldıkları tahtanın üzerine çıkarak fotoğraf çektim. Benim bu çekimde kolaylık sağlayan bazı basın mensupları da yanıma çıkıp panoramik görüntü yakalamaya çalıştılar. Hünkar Camii ziyaretimizden sonra, Heyetin bir kısmı ile Köstence Tatar Camii’ni ziyaret ettik. Minaresi Sanki bizim Antakya’daki minare biçimlerini andırıyordu. El işlemesi tek parça halılar zarif görüntüsü ile; camii içini bir temaşalık müzeye dönüştürmüştü. Yunus Emre Türk Kültür Merkezinin resmi açılış saati yaklaşıyordu. Oraya gitmek üzere otobüsümüze bindik. Karadeniz sahiline sıfır mesafeden kültür merkezine doğru ilerliyorduk. Hava bulutlu olmasına rağmen harika bir deniz manzarası vardı. Denizi bir fon gibi arkasına alan bina, biblo gibi gözümüzün önünde duruyordu. Turkuvaz yeşil zemin üzerinde stilize edilmiş barış güvercini ambleminin bir tarafında “Yunus Emre Türk Kültür Merkezi” yazarken, diğer tarafında da Romencesi yer alıyordu. Bina önünde göndere çekilmiş Türk ve Romen bayrakları daha başından, dostluk sinyalleri gönderiyordu. Bu görüntü dili ile Yunus Emre diyordu ki; “ Gelin tanış olalım, İşi kolay kılalım, Sevelim sevilelim, Dünya kimseye kalmaz.” Köstence’de yaşayan Türkmen, Tatar soydaşlarımız ile Romen dostlar, büyük bir sevinç ve heyecan içerisinde açılışta yerlerini almışlardı. Romanya tarafından ciddi katılım olmasını, güzele açılan bir kapının aralanmasına en güzel işbirliği olarak yorumlamıştım. Kültür Bakanımız, Enstitü Başkanımız ve Köstence Valisinin dostluk mesajları çok sevindirici gelişmelerin müjdecisi gibiydi. Açılış merasimi tamamlandıktan sonra yavaş yavaş başkent Bükreş’e doğru yola çıktık.  Saat 15.00’e doğru Bükreş caddelerinden geçiyorduk. Günün ikinci açılış programını gerçekleştirmek üzere Bükreş Yunus Emre Türk Kültür merkezi Binasına vardık. Açılış için yapılan hazırlıklar benden tam not aldı.. Kültür Merkezi, Türk ve Romanya bayrakları ile süslenmişti.  Türkmen, Tatar ve Romenler bir dostluk ve kardeşlik ortamında sevinç ve heyecanla bekleşiyorlardı. Yunus Emre Romanya’da gönüller fethediyordu. Kültür merkezinin ana caddeye bakan tarafından bir ara dışarı çıkmıştım. Troleybüsün, Trafik Polisinin durumlarını hem inceliyor hem de fotoğraflarını çekiyordum. Bir süre sonra Eskort eşliğinde bir konvoy göründü. Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanı, Ertuğrul Günay Romanya Devlet Erkânının da yer aldığı bir heyet ile Bükreş Yunus Emre Türk Kültür Merkezine geldiler. Bu esnada Yunus Emre Enstitü Başkanımız Prof. Dr. Ali Fuat Bilkan, Cadde kenarında duran otomobilden inerken göz göze geldik. Programın iyi gitmesinden olacak ki; sevinç ve heyecanla; “Cumhurbaşkanlığından geliyoruz” demişti. Merkezin avlusundan içeri girdiğimde, Bakan Bey’de, açılış konuşmasını yapmak üzere hazırlanıyordu. Basın mensupları arasında yine yarış başlamıştı. İlginç bir manzaraydı. Açılış töreni yapıldı. Evliya Çelebi Sergisi izlendi. Sergide dikkatimi çeken en önemli bölüm; Evliya Çelebi Seyahatnamesinde Bükreş “ Bu Kureyş” olarak geçiyordu. Sergi salonundaki bazı Türk kardeşlere sordum. Bu kureyş, bizim bildiğimiz kureyş mi? Diye… Hiçbirisinden doyurucu bir cevap alamamıştım.  Sonradan öğrendim ki Bizim bildiğimiz Kureyş imiş. Arap kabilelerinden olan Kureyşi bir grup bir anlaşmazlık üzerine yerlerini terk ederek, Arnavutlukta yer tutmuşlar. Romanya güzergâhı üzerinden Kafkasya ya doğru göç etmişlerdi. Bükreş de ismini “Bu Kureyş” olarak aldığı anlatılmaktadır. Tabii bazı Romenler de Bukr, yani Çoban kelimesinden geldiğini iddia ettiler. Konu, cevabın bulamamış bir soru olarak ortada kaldı. Evliya Çelebi sergisinde, Romanya’da bilinen ve adını, Nasrettin Hoca Fıkralarını Romence’ye çeviren yazardan alan müzik topluluğunun sunduğu ezgiler de çok dikkat çekiciydi. Sanki Türk Tasavvuf  Musikisini andırıyordu. Sunumlarından sonra her birini ayrı ayrı tebrik ettik. Bu önemli tören de başarı ile sonuçlanmıştı. İnsanlar Yunus Emre Türk Kültür Merkezimizden ayrılmak istemiyordu. Bina içinde, salon dar gelmeye başlamıştı. İki kişinin arasından zor geçiliyordu. Bu arada biz Muğla Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mansur Harmandar ve Yıldız Teknik Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. İlhan Özkeçeci ile Yunus Emre Türk Kültür Merkezi müdürünün makam odasında dinlenirken bir taraftan da eğitim üzerine sohbet ettik. Akşam olduğunda heyet olarak, Türkiye’nin Romanya’daki Büyükelçiliğimiz tarafından verilen yemeğe katıldık.  Aslında bu yemeğin güzel taraflarından biri yeni insanlarla tanışmak oldu. Ankara Milletvekili Emrullah İşler, Sakarya valisi Mustafa Büyük, Eski Milletvekili Mustafa Gazalcı, Yurtdışı Türkler ve Akraba Toplulukları Başkanı Kemal Yurtnaç, Anadolu Ajansı haber yayın Daire Başkanı Ömer Dişbudak, Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürü Prof. Dr. Onur Bilge Kula, gibi her biri kendi alanında önemli ve değerli hizmetler veren insanlar… Son gün sabahında, Bükreş Türk Şehitliğini ziyaret ederek Fatihalarımızı okuduk. Mezar Taşlarının üzerinde Mustafa Oğlu İbrahim (S.T. 1333), Hüseyin oğlu Ali (S.T. 1333), Hasan Oğlu Mütevekkel (S.T.1333)… Ve daha nice Müslüman Türk evladı… Mehmet Akif Ersoy’un bilinen şiiri aklıma geldi; ” Şüheda fışkıracak toprağı sıksan şüheda”… Bükreş Türk Şehitliğinin tam karşısında Nikolay Çavuşesku ile eşi Elena’nın mezarlarının olduğu Kabristana gittik. Romanya Parlamento binasına gitmek üzere yola çıktık. Biraz naz faslından sesli düşündüm. “Ne işimiz var ki parlamento binasında, ne özelliği var ki… Buraya harcayacağım zamanı bir resim heykel müzesindeki eserleri inceleseydim daha iyi olurdu… Neyse durumu değiştirecek durumda değildim. Programa uydum. Daha Parlamento binasının bahçe kapısının girişine Resim Sergisi pankartı asmışlardı. Güzel bir uygulamaydı. Düşünce dünyamda tebrik ettim… Binaya yaklaştıkça detaylar daha belirginleşiyor, iyiki geldik diyorum içimden. İçerdeki mermer merdivenlerden yukarı katlara çıktık. Gerçekten harika mimari bir sanat eseri olduğunu gördüm. Hele daha da ilerledikçe, Paris’teki Lauvre Müzesi’nin içini hatırladım. Ama orada Mona Lisa da dâhil Dünya şaheserleri yer almaktaydı. Romen rehbere parlamento binasının tamamen müzeye dönüştürülmesini önerdim. Tabii bu çok da önemsenmeyecek bir öneri olarak kalmaya devam edecek bir düşünceydi. Fiziki büyüklük olarak, Pentagonla karşılaştırıldığını fark ettim. Ancak bu kıyaslamada hata vardı. Tıpkı Diyarbakır, Çin seddinden sonra ikinci büyük kalesi olarak tarif edildiği gibi. Hâlbuki biri sed, öbürü kale… Dolayısı ile Diyarbakır surları dünyanın en uzun kalesidir. Şehir Merkezi gezisinden sonra, Köy evleri müzesini incelerek fotoğraflarla kayıt altına aldık. Gün bitiminde, Romanya’da açılan Yunus Emre Türk Kültür Merkezlerinin varlığını bilmek bizleri vakar içerisinde mutlu etti. Yeni ülkelerde gönüllere girmek üzere Türkiye’ye yola çıktık.

Prof. Ahmet ATAN

Kültürel kimlik ve medeniyet

Her insan bir kimlik sahibidir.

İnsan kimdir? Sorusunun cevabı kimlik içerisinde tanımını bulur.

Kimlik, insanın sahip olduğu değerler bütünüdür.

Tanımak ve tanıtmak, bilgilendirmek ya da bilgi almak, önce kimlik ile gerçekleşir…

Ben kimim?...

Biz kimiz?...

Bunlar cevabını arayan ve kabul edilirliği belirleyen çok önemli sorulardır…

Tanışma ve anlaşma bu sorularla başlar…

Bireysel kimlik, kurumsal kimlik, toplumsal kimlik, ulusal kimlik, küresel kimlik…

Bir varlık olarak kendine özgü ve kendini tanımlayan belirti, nitelik ve özelliklerle donanımı sağlayan şartların bütünüdür…

Kültür bir yaşama biçimidir. Bu nedenle Kültürün özü inançta odaklanır.

Kültür insanın tercihlerini belirlediği gibi, tercihleri de; insanın sahip olduğu kültürel kimliğini belirler…

Toplumları meydana getiren insanlardır. O halde insanın sahip olduğu tüm değerler; kültürel kimliği tanımlar. Kültürel kimlik; toplumsal hayatın din, gelenek, düşünce ve ifade dili gibi temel olgularını kendi kapsama alanı içerisine alır. İnsanoğlunun biyolojik özelliklerinin ötesinde sosyal olarak sahip olduğu değerleri, babadan oğula dededen toruna kadar maddi ve manevi değerleri kuşaktan kuşağa aktarır.

Kültür, medeniyetin ikiz kardeşidir. Daha da ötesi; medeniyeti, kültür biçimlendirir. Manevi kültür öğeleri, maddi kültür öğelerine form kazandırır. Bu mimari yapılara yansıdığı kadar insanların giysilerine kadar devam eder. Yani kültür, şehirleşme kadar antropolojik bir yapıyı da tanımlar. Kimi ya da çoğu zaman etnolojik yapıya dolaylı dolaysız etki eder. Öğrenilmiş davranışlardan çok, inanca dayalı zihinsel düşünceler, tercihleri belirler. Kültürün maddi ve manevi öğeleri arasında sürekli bir etkileşim vardır. Birinde meydana gelen bir değişim diğerini de etkiler. Bir yerde kültür, medeniyetin kural ve kriterlerine yön verir. Bu nedenle her toplumun kendine özgü kültürü vardır.

Medeni olmak demek; kültürlü olmak demektir. Paradigmal olarak tanımlanacak olursa; kültürlü olmak demek, medeni olmak demektir. Kültürel kimlik sahibi insan, medeniyetin nimetlerinden bilgili ve bilinçli olarak faydalanan, eğitimli insandır. Kültürel kimlik sahibi olan insan; bilgili, görgülü, zarif ve niteliklidir. Bu tür kültürel kimliğe sahip olan insanların oluşturduğu toplumlar da; medeni olan toplumlardır. Medeniyet kültürel kimlik ile şekillenir. Bundan dolayı sosyal ve siyasi tarihte; medeni toplumlar kavramı yerine, toplumlar; sahip oldukları kültürel kimliğe göre; “Medeniyet” kavramı ile tanımlanmıştır.

Osmanlı medeniyeti, İngiliz medeniyeti, Rus medeniyeti gibi ırka dayalı tanımlar yapılabildiği gibi; Güneşe- Gölgeye ya da coğrafyaya göre; medeniyetlere anlam yüklenmiştir. Örnek; Doğu Medeniyeti, Batı Medeniyeti gibi… Doğu medeniyeti denildiğinde İslam Kültürü, Batı Medeniyeti denildiğinde de Hıristiyan Kültürü anlatılmaya ve anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu farklılıklar, tarih içerisine zaman zaman çatışma nedeni olurken, tıkanma noktasında diyalog zemini oluşturma çabalarına da ihtiyaç duyulmuştur. “Medeniyetler Buluşması “ bu ihtiyaçtan doğan arayış projeleri olarak tanımlanabilir. “Medeniyetler Buluşması” Hiçbir toplumun kültürel kimliğinden vazgeçmeden, insani değerler ekseninde anlaşma sağlanmasıdır. “Medeniyetler Buluşması”, farklı kültürel kimliğe sahip toplumların barış ve huzur içerisinde, yerkürede beraber yaşamasını amaçlar.

Bunda hedef; insanların olduğu kadar, farklı medeniyetlere yönelik “Kalplerin Fethi”dir. Toplum olarak sahip olduğumuz kültürel kimlik çatışmayı değil, buluşmayı telkin ve tavsiye etmektedir.

Bu kültürel kimliği üzerinde en belirgin biçimde yansıtan Yunus Emre Şöyle diyor;

“Ben gelmedim da'vi için benim işim sevi için

Dostun evi gönüllerdir, gönüller yapmağa geldim.”

Evet, Sahip olduğumuz kültürel kimliğimizin gereği olarak; insanlığa “ “hizmeti nimet” bilerek gönüller yapmaya geldik. Çünkü inanıyor ve biliyoruz ki; Medeniyet bunu gerektirir.

 

Prof. Ahmet ATAN

 

'Ankara Devlet Resim Heykel Müzesi "Bugünün Seyri Dündendir" Resim Sergisi.

___________________________________________________________________

 

Bu izlediğiniz "Sanat Galerisi",  

 

Dünya'nın 11260 Farklı Bilgisaylarından 74566 defa ziyaret edildi.

 

 

                                           TEŞEKKÜRLER...